نحوه بستن زنجیر چرخ کامیون

با آغاز فصل سرد سال، یکی از چالش هایی که رانندگان وسایل نقلیه سنگین همواره با آن روبه رو هستند، عبور ایمن از مسیرهای برفی و یخ زده است. در این میان، کامیون ها به عنوان وسایل نقلیه سنگین، به دلیل حمل بار و وزن زیاد و سطح تماس فراوان با زمین، در مسیرهای لغزنده بیش از سایر وسایل نقلیه در معرض خطر لغزش و از دست دادن کنترل قرار دارند.

با این وجود، زنجیر چرخ کامیون یکی از تجهیزات حیاتی برای حفظ ایمنی، افزایش چسبندگی لاستیک ها به سطح جاده و جلوگیری از وقوع حوادث رانندگی محسوب می شود. توجه داشته باشید که استفاده صحیح از زنجیر چرخ نه تنها باعث بهبود عملکرد خودرو در شرایط زمستانی می شود، بلکه از آسیب های احتمالی به لاستیک و سامانه تعلیق ماشین سنگین نیز جلوگیری خواهد کرد.

با این مطلب همراه باشید در ادامه به نحوه بستن زنجیر چرخ کامیون، معرفی انواع زنجیر چرخ و روش صحیح نصب می پردازیم.

انواع زنجیر چرخ کامیون

زنجیر چرخ برای کامیون ها در انواع مختلفی تولید می شود که هرکدام مزایا و کاربرد خاصی دارند. البته انتخاب نوع مناسب زنجیر چرخ به نوع لاستیک، حجم بار و شرایط جاده نیز بستگی دارد.

زنجیر چرخ فلزی

زنجیر چرخ فلزی قدیمی ترین و رایج ترین نوع زنجیر چرخ می باشد که از میله ها و حلقه های فلزی مقاوم تشکیل شده و بیشترین میزان اصطکاک را ایجاد می کند. همچنین این نوع زنجیر چرخ برای مسیرهای کاملا یخ زده و برفی بسیار مناسب می باشد. با این وجود، وزن زیاد و نصب دشوار زنجیر چرخ فلزی از معایب آن محسوب می شود.

زنجیر چرخ کمربندی (نواری)

این مدل زنجیر چرخ از چند نوار کامپوزیتی تشکیل شده و نسبت به زنجیرهای فلزی سبکتر است. همچنین نصب و جداسازی آسانتری دارد و برای مسیرهای نیمه برفی یا یخ زده ملایم بسیار مناسب می باشد.

زنجیر چرخ پلیمری یا پلی اورتان

زنجیر چرخ پلیمری یکی از مدل های جدیدتر زنجیر چرخ محسوب می شود که از مواد پلیمری مقاوم در برابر سرما ساخته شده است و از تماس مستقیم فلز با تایر جلوگیری می کند. این نوع زنجیر مناسب لاستیک های ظریفتر یا مسیرهای شهری با برف کم است، اما توجه داشته باشید که زنجیر چرخ پلیمری در مسیرهای کوهستانی عملکرد فلز را ندارد.

زنجیر چرخ ترکیبی (فلزی ـ پلیمری)

این نوع زنجیر چرخ ترکیبی از حلقه های فلزی و قطعات پلی اورتان است و طوری طراحی شده که مزایای هر دو نوع را با هم داشته باشد. همچنین وزن آن کمتر از زنجیرهای تمام فلزی است و دوام بیشتری نسبت به مدل های پلیمری دارد.

زنجیر چرخ اتوماتیک یا هوشمند

این نوع زنجیر چرخ همانطور که از اسمش پیداست از نوع پیشرفته و اتوماتیک است و به وسیله سیستم مکانیکی یا الکترونیکی روی چرخ نصب می شود و هنگام عبور از سطح لغزنده، به صورت خودکار باز و فعال می شود. زنجیر چرخ هوشمند نسبت به سایر زنجیرها، هزینه بالایی دارد اما از نظر راحتی و ایمنی در سطح بالایی هم قرار دارد.

مزایا و معایب انواع زنجیر چرخ

هر نوع زنجیر چرخ کامیون ویژگی هایی دارد در نتیجه انتخاب میان آنها باید بر اساس شرایط محیطی و نیاز عملیاتی صورت گیرد.

از مزایای زنجیر چرخ فلزی می توانیم به دوام بالا و چسبندگی قوی بر روی سطح یخ اشاره کنیم. همچنین وزن زیاد زنجیر، نصب دشوار و احتمال آسیب به لاستیک از معایب این نوع زنجیر چرخ محسوب می شود.

ولی مزایای زنجیر چرخ کمربندی شامل نصب سریع می باشد، این زنجیر برای مسیرهای میان برفی مناسب است. ولی معایب آن شامل دوام کمتر و عملکرد ضعیف تر در  جاده های یخی می باشد.

زنجیر چرخ پلیمری، سبک و ضدزنگ است و بعد از نصب آن آسیبی به لاستیک وارد نمی شود. همچنین اصطکاک کمتر و مناسب بودن این نوع زنجیر فقط برای مسیر شهری جزء معایب آن به شمار می رود.

از مزایای زنجیر چرخ ترکیبی باید به تعادل بین چسبندگی و سبکی آن اشاره کنیم. ولی قیمت بالا و نگهداری پیچیده تر از معایب این زنجیر محسوب می شود.

همچنین از مزایای زنجیر چرخ اتوماتیک باید به نصب دائمی و کاربرد آسان آن اشاره کنیم. با این وجود، گران قیمت بودن این زنجیر جزء معایب آن می باشد.

روش صحیح نصب زنجیر چرخ کامیون

نصب زنجیر چرخ باید با دقت فراوان انجام شود چون نصب نادرست باعث صدمه به لاستیک یا کاهش کارایی خودرو می شود. مراحل زیر راهنمای جامع نصب زنجیر چرخ روی کامیون می باشد.

آماده سازی خودرو

ابتدا خودرو را روی سطح صاف و بدون لغزش متوقف نمایید. سپس ترمز دستی را بکشید و چراغ خطر را روشن کنید. همچنین استفاده از دستکش محافظ برای جلوگیری از آسیب به دست توصیه می شود.

باز کردن زنجیر چرخ و بررسی آن

زنجیر را باز کرده و از نبود شکستگی یا فرسودگی در حلقه ها اطمینان حاصل نمایید. در صورت وجود آسیب، از نصب آن خودداری کنید.

قرار دادن زنجیر پشت چرخ

در این مرحله، بخشی از زنجیر را پشت لاستیک کامیون پهن کنید و مطمئن شوید که قسمت قلاب دار در سمت بیرونی قرار می گیرد.

حرکت دادن کامیون برای تنظیم

خودرو را حدود نیم متر به جلو حرکت دهید تا زنجیر به طور کامل زیر چرخ قرار گیرد. در ادامه دو سر زنجیر را به هم متصل نمایید.

محکم کردن قفلها و تنظیم کشش

به وسیله قلاب ها و تسمه های تعبیه شده، زنجیر را کاملا سفت نمایید تا هیچ بخش آزاد و شل وجود نداشته باشد. همچنین در صورت نیاز می توانید از تسمه های کمکی یا سفت کننده های جانبی استفاده کنید.

بررسی نهایی

پس از نصب زنجیر، خودرو را چند متر حرکت دهید و مجددا ً توقف نمایید تا از ثبات زنجیر مطمئن شوید. اگر صدای تق تق یا ارتعاش غیرعادی از چرخ ها شنیدید، بهتر است کشش زنجیر را دوباره بررسی کنید.

نکات ایمنی در نصب و استفاده

توصیه می کنیم که قبل از شروع رانندگی، از نصب کامل و صحیح زنجیر  چرخ اطمینان حاصل کنید. همچنین از سرعت بیش از ۵۰ کیلومتر در ساعت در حالت استفاده از زنجیر چرخ خودداری نمایید. توجه داشته باشید، هرگز روی آسفالت خشک با زنجیر چرخ رانندگی نکنید، چون موجب فرسودگی سریع زنجیر و لاستیک می شود.

همچنین بعد از پایان مسیر برفی، باید زنجیرها را فورا ً جدا کرده و خشک کنید تا دچار زنگ زدگی نشوند.

خطاهای رایج در نصب زنجیر چرخ کامیون

برخی از رانندگان به دلیل عجله یا بی تجربگی در نصب زنجیر چرخ، دچار اشتباهاتی می شوند که می تواند خسارات زیادی به خودرو وارد نماید. از جمله این اشتباهات می توان به موارد زیر اشاره کرد.

نصب زنجیر چرخ بدون بررسی آسیب یا شکستگی حلقه ها، سفت نکردن کامل زنجیر، که سبب لغزش و برخورد با گلگیر می شود، نصب زنجیر بر روی فقط یک جفت چرخ، در حالی که در کامیون های سنگین باید دستکم دو محور دارای زنجیر باشند، استفاده از زنجیرهای نامناسب از نظر سایز یا نوع که می تواند به لاستیک آسیب برساند.

روش نگهداری زنجیر چرخ پس از استفاده

برای افزایش عمر مفید زنجیر چرخ، توصیه می شود بعد از هر بار استفاده، آن را شستشو دهید و سپس خشک کنید. توجه داشته باشید که نگهداری این وسیله در محیط خشک و دور از رطوبت یا مواد خورنده ضروری است. همچنین در صورت زنگ زدگی، می توانید از اسپری ضدزنگ یا روغن سبک استفاده کنید. فراموش نکنید که بررسی سلامت حلقه ها پیش از هر سفر زمستانی اهمیت زیادی دارد.

جمع بندی

استفاده صحیح از زنجیر چرخ کامیون موجب افزایش ایمنی در جاده های برفی و یخ زده شده و از بروز خسارات سنگین به سیستم تعلیق و لاستیک ها جلوگیری می کند. شناخت انواع زنجیر چرخ و انتخاب مدل متناسب با نوع جاده، وزن بار و نوع لاستیک، کلید عملکرد مؤثر در شرایط بحرانی زمستانی است. همچنین رانندگان حرفه ای با رعایت دستورالعمل های نصب و ایمنی زنجیر چرخ  می توانند تا حد زیادی امنیت خود را در مسیرهای سرد و لغزنده تضمین نمایند.